Hướng dẫn cách đảo chiều Motor 1 pha và 3 pha chính xác

Lâm điện cơ Lâm điện cơ

Motor 1 pha, 3 pha được sử dụng phổ biến trong các thiết bị điện dân dụng và công nghiệp như quạt điện, máy bơm nước, máy nén khí, máy tiện và nhiều loại máy móc khác. Trong quá trình sử dụng, đôi khi người dùng cần thay đổi chiều quay của động cơ để phù hợp với mục đích vận hành. Vậy đảo chiều motor 1 pha, 3 pha được thực hiện như thế nào? Nguyên lý hoạt động ra sao và cần lưu ý những gì khi đấu dây? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết qua bài viết dưới đây.

Đảo chiều motor là gì?

Đảo chiều motor là quá trình thay đổi chiều quay của trục động cơ từ chiều thuận sang chiều ngược lại hoặc ngược lại. Thao tác này được thực hiện bằng cách thay đổi mối liên kết điện giữa cuộn dây chính và cuộn dây phụ, giúp thay đổi chiều từ trường quay bên trong motor.

Thông thường, motor 1 pha có hai cuộn dây chính:

  • Cuộn dây chạy (cuộn chính): Đảm nhiệm việc tạo ra từ trường và duy trì hoạt động của động cơ.
  • Cuộn dây đề (cuộn phụ): Hỗ trợ tạo mô-men khởi động, giúp motor bắt đầu quay đúng chiều.

Khi thay đổi cực tính tương đối của một trong hai cuộn dây so với cuộn còn lại, motor sẽ quay theo chiều ngược lại.

đảo chiều motor là gì

Cách đảo chiều động cơ điện (motor) 1 pha, 3 pha

Đối với động cơ điện 1 pha

Để đảo chiều quay động cơ điện 1 pha, người thực hiện cần xác định chính xác các đầu dây của cuộn chạy và cuộn đề. Thông thường, việc đảo chiều được thực hiện bằng cách thay đổi vị trí đấu nối hai đầu dây của cuộn đề, giúp động cơ chuyển từ chiều quay thuận sang chiều quay ngược.

Có 2 cách phổ biến để xác định đầu dây động cơ:

Cách 1: Phân biệt theo màu dây

Một số loại động cơ điện 1 pha được nhà sản xuất quy định màu dây riêng cho cuộn chạy và cuộn đề. Dựa vào sơ đồ đấu dây hoặc tài liệu kỹ thuật đi kèm, người dùng có thể nhận biết từng cuộn để thực hiện đấu nối chính xác.

Cách 2: Sử dụng đồng hồ VOM để đo

Nếu không xác định được màu dây, có thể sử dụng đồng hồ VOM ở thang đo điện trở để kiểm tra các đầu dây. Với động cơ có 3 đầu dây chung, thông thường:

  • Cặp dây có điện trở lớn nhất là hai đầu của cuộn chạy và cuộn đề mắc nối tiếp.
  • Trong hai cặp còn lại, cặp có điện trở lớn hơn thường thuộc cuộn chạy, cặp có điện trở nhỏ hơn thuộc cuộn đề.

sơ đồ mạch điện đảo chiều motor 1 pha

Sau khi xác định đúng cuộn dây, tiến hành đổi chéo hai đầu cuộn đề theo sơ đồ thiết kế của motor. Khi thay đổi cách đấu nối này, động cơ sẽ quay theo chiều ngược lại.

Lưu ý: Không phải động cơ 1 pha nào cũng có thể đảo chiều bằng cách đổi dây như nhau. Cần kiểm tra đúng sơ đồ đấu nối, ngắt nguồn điện hoàn toàn và xả tụ điện an toàn trước khi thực hiện.

Đối với động cơ điện 3 pha

Cách đảo chiều quay của động cơ 3 pha thực hiện đơn giản hơn chỉ cần đảo vị trí 2 trong 3 dây pha là động cơ sẽ quay ngược chiều.

Ví dụ: Nếu thứ tự ban đầu là 1 – 2 – 3 (từ trái sang phải), bạn chỉ cần dữ nguyên dãi số 1, rồi đảo:

  • Dây số 2 thành số 3.
  • Dây số 3 thành số 2.

Lúc này thứ tự mới là 1 – 3 – 2 và động cơ sẽ quay ngược so với ban đầu.

sơ đồ mạch điện đảo chiều motor 3 pha

Vì sao cần phải đảo chiều động cơ?

Có nhiều nguyên nhân cần phải phải đảo chiều động cơ, phổ biến nhất là:

  • Động cơ quay sai hướng: có thể do ảnh hưởng khí động, đèn cao áp hoặc quán tính cơ học.
  • Động cơ lỗi kỹ thuật: hỏng bạt đạn, kẹt cánh quạt, đức cuộn dây hoặc cảm biến nhiệt bị cắt mạch.
  • Đấu sai dây: Đặc biệt đối với động cơ 3 pha, chỉ cần đảo 2 trong 3 dây nguồn là chiều quay của động cơ sẽ thay đổi.

Việc đảo chiều motor 1 pha tuy không quá phức tạp nhưng đòi hỏi người thực hiện phải hiểu rõ cấu tạo cuộn dây và nguyên lý hoạt động của động cơ. Nếu xác định sai đầu dây hoặc đấu nối không đúng kỹ thuật, motor có thể không khởi động, chạy yếu, nóng bất thường hoặc gây chập cháy.

Điện cơ Thanh Lâm chuyên nhận kiểm tra, sửa chữa, quấn motor và bảo trì – bảo dưỡng các loại động cơ điện 1 pha, 3 pha. Với kinh nghiệm thực tế trong lĩnh vực điện cơ, chúng tôi luôn chú trọng kiểm tra tình trạng động cơ, xác định nguyên nhân hư hỏng và đưa ra phương án xử lý phù hợp.

Nếu motor của bạn gặp tình trạng quay ngược chiều, không đảo chiều được hoặc hoạt động không ổn định, hãy liên hệ với chúng tôi ngay để được tư vấn và hỗ trợ kiểm tra.

>> Xem thêm: Bảng tra công suất motor 3 pha, 1 pha – dãi kW chuẩn nhất

5/5 - (1 bình chọn)

Viết một bình luận