Số cực của motor là một trong những thông số kỹ thuật quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến tốc độ quay và khả năng vận hành của động cơ điện. Tùy theo thiết kế, motor có thể có 2 cực, 4 cực, 6 cực, 8 cực hoặc nhiều cực hơn. Mỗi loại sẽ có tốc độ quay và đặc điểm hoạt động khác nhau, phù hợp với từng nhu cầu sử dụng.
Vậy số cực của motor là gì? Làm thế nào để xác định số cực và lựa chọn động cơ phù hợp? Hãy cùng Điện cơ Thanh Lâm tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.
Số cực của motor là gì?
Số cực của motor (Pole) là số lượng cực từ Bắc (N) và cực Nam (S) được hình thành trong stato của động cơ điện. Các cực từ này được tạo ra nhờ dòng điện chạy qua cuộn dây quấn, tạo nên từ trường giúp rotor chuyển động.
Bảng tốc độ quay motor theo số cực:
Đối với nguồn điện có tần số 50Hz, tốc độ quay đồng bộ của motor sẽ thay đổi theo số cực như sau:
| Số cực motor | Số cặp cực | Tốc độ đồng bộ |
| Motor 2 cực (2P) | 1 | 3000 vòng/phút (RPM) |
| Motor 4 cực (4P) | 2 | 1500 vòng/phút (RPM) |
| Motor 6 cực (6P) | 3 | 1000 vòng/phút (RPM) |
| Motor 8 cực (8P) | 4 | 720 vòng/phút (RPM) |
Cực motor: 2,4,6,8…16: Số cực càng cao thì tốc độ máy quay càng thấp. Các thông nêu trên là thông số kỹ thuật, thực tế khi đưa motor vào hoạt động thì tốc độ của động cơ bị giảm xuống do trượt và tải chỉ còn 2900, 1450, 960 vòng/phút (RPM).
Động cơ điện có số cực càng nhiều thì càng tiêu tốn nhiều điện năng sử dụng hơn do chu kỳ của rotor và chu kỳ của nguồn bị lệch nhau.

Động cơ 2 4 6 8 cực khác nhau như thế nào? Cách phân biệt
Động cơ 2 cực (Motor 2P)
Động cơ 2 cực là loại motor có một cặp cực từ Bắc (N) và Nam (S) được bố trí bên trong stato. Đây là dòng động cơ có tốc độ quay đồng bộ cao, thường được sử dụng trong những thiết bị yêu cầu khả năng vận hành nhanh.
Ở tần số điện 50Hz, motor 2 cực có tốc độ quay đồng bộ khoảng 3.000 vòng/phút. Tuy nhiên, khi vận hành thực tế, tốc độ thường thấp hơn do hiện tượng trượt và tải trọng, phổ biến khoảng 2.850 – 2.950 vòng/phút tùy thiết kế.
Trong động cơ hai cực, trong một nửa chu kỳ thì rotor quay được khoảng 1800 vòng/phút. Do đó mà trên một chu kỳ của nguồn, rotor tạo ra một chu kỳ. Động cơ hai cực tiêu hao một lượng năng lượng khá thấp do mô men xoắn thấp.
Động cơ 4 cực (Motor 4P)
Động cơ 4 cực có hai cặp cực từ Bắc – Nam theo thứ tự luân phiên; N> S> N> S được bố trí luân phiên trong stato. So với motor 2 cực, loại động cơ này có tốc độ quay đồng bộ giảm đi một nửa khi sử dụng cùng tần số nguồn điện.
Ở tần số 50Hz, motor 4 cực có tốc độ đồng bộ khoảng 1.500 vòng/phút. Khi hoạt động thực tế, tốc độ thường nằm trong khoảng 1.400 – 1.480 vòng/phút tùy công suất và tải.
Động cơ 6 cực (Motor 6P)
Động cơ 6 cực là loại motor có ba cặp cực từ Bắc – Nam được sắp xếp xen kẽ trong stato, ba cặp từ này sẽ lắp theo thứ tự luân phiên như sau: N – S – N – S – N – S. Nhờ số lượng cực từ nhiều hơn, động cơ có tốc độ quay thấp hơn so với loại 2 cực và 4 cực.
Với nguồn điện 50Hz, tốc độ quay đồng bộ của motor 6 cực đạt khoảng 1.000 vòng/phút. Trong thực tế, tốc độ vận hành thường dao động khoảng 950 – 990 vòng/phút tùy theo đặc tính động cơ và tải trọng.
Động cơ 8 cực (Motor 8P)
Động cơ 8 cực có bốn cặp cực từ Bắc – Nam được bố trí luân phiên theo thứ tự: N – S – N – S – N – S – N – S trong stato. Đây là dòng motor có tốc độ quay thấp trong nhóm động cơ thông dụng, phù hợp với những hệ thống cần tốc độ truyền động chậm.
Ở tần số điện 50Hz, tốc độ quay đồng bộ của motor 8 cực là khoảng 750 vòng/phút. Khi vận hành thực tế, tốc độ thường dao động khoảng 700 – 740 vòng/phút tùy theo thiết kế và tải trọng.

Nên sử dụng động cơ 2, 4, 6 hay 8 cực?
Việc lựa chọn số cực của motor phụ thuộc vào tốc độ truyền động và yêu cầu làm việc của thiết bị. Không phải động cơ có số cực càng nhiều thì càng tốt, mà cần chọn loại phù hợp với đặc tính tải.
- Motor 2 cực: Phù hợp với quạt công nghiệp, máy bơm và thiết bị cần tốc độ quay cao.
- Motor 4 cực: Thích hợp cho máy nén khí, máy bơm, máy móc sản xuất và nhiều hệ thống truyền động thông dụng.
- Motor 6 cực: Phù hợp với máy khuấy, máy trộn và hệ thống cần tốc độ thấp hơn.
- Motor 8 cực: Thường sử dụng cho các thiết bị công nghiệp yêu cầu tốc độ quay chậm và mô-men xoắn lớn.
Ngoài ra, nếu cần thay đổi tốc độ quay trong quá trình sử dụng, người dùng có thể cân nhắc kết hợp motor với biến tần hoặc lựa chọn động cơ nhiều cấp tốc độ được thiết kế phù hợp.
Có thể nói việc hiểu rõ số cực của motor là gì và cách phân biệt sự khác biệt giữa các loại motor 2, 4, 6, 8 cực là rất quan trọng. Việc xác định số cực và chọn đúng động cơ không chỉ giúp hệ thống của bạn có thể vận hành trơn tru, bền bỉ mà còn tiết kiệm nhiều chi phí điện năng và bảo trì về lâu dài.
Nếu bạn có thắc mắc hay cần tư vấn chuyên sâu hơn về động cơ điện hay các dịch vụ sửa chữa, quấn lại motor, đừng ngần ngại hãy liên hệ với Điện cơ Thanh Lâm. Đội ngũ kỹ thuật mình sẽ luôn sẵn sàng hỗ trợ bạn tìm ra giải pháp tối ưu nhất cho doanh nghiệp của mình!