Cách kiểm tra Motor bị cháy và cách khắc phục

Lâm điện cơ Lâm điện cơ

Trong quá trình vận hành motor điện tại các hộ gia đình hay nhà xưởng công nghiệp, motor bị cháy (om cuộn dây) là một trong những sự cố phổ biến và gây gián đoạn công việc nhiều nhất. Việc phát hiện sớm dấu hiệu hư hỏng và kiểm tra chính xác tình trạng cuộn dây sẽ giúp bạn đưa ra phương án xử lý kịp thời, tránh hư hỏng lây sang các linh kiện đắt tiền khác.

Hãy cùng Điện cơ Thanh Lâm tìm hiểu chi tiết các dấu hiệu nhận biết, quy trình kiểm tra motor bị cháy và cách khắc phục triệt để ngay trong bài viết này nhé!

Dấu hiệu nhận biết motor bị cháy

Motor bị cháy thường có một số biểu hiện bất thường trong quá trình vận hành. Bạn có thể kiểm tra sơ bộ thông qua những dấu hiệu sau:

  • Có mùi khét: Motor xuất hiện mùi khét giống mùi nhựa hoặc lớp cách điện bị cháy. Đây có thể là dấu hiệu cuộn dây bên trong đang quá nhiệt hoặc đã bị hư hỏng.
  • Motor nóng bất thường: Vỏ động cơ nóng nhanh, nhiệt độ tăng cao dù chỉ hoạt động trong thời gian ngắn.
  • Motor không khởi động: Khi cấp điện, động cơ không quay, chỉ phát ra tiếng ù hoặc có hiện tượng rung mạnh.
  • Phát ra khói hoặc tia lửa: Đây là dấu hiệu nguy hiểm, có thể liên quan đến chập điện, hỏng cuộn dây hoặc tiếp xúc điện không tốt.
  • Motor chạy yếu, quay không ổn định: Động cơ bị giảm công suất, tốc độ không đều hoặc thường xuyên bị ngắt khi vận hành.

dấu hiệu motor bị cháy

Lưu ý, những biểu hiện trên không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với việc motor đã cháy. Một số sự cố như kẹt bạc đạn, mất pha, tụ điện hỏng hoặc nguồn điện không ổn định cũng có thể gây ra hiện tượng tương tự.

Cách kiểm tra motor bị cháy chính xác

Bước 1: Ngắt nguồn điện và kiểm tra bên ngoài

Trước tiên, hãy ngắt hoàn toàn nguồn điện cấp cho motor và kiểm tra các bộ phận bên ngoài. Quan sát vỏ động cơ, hộp đấu dây, dây dẫn và khu vực thông gió xem có dấu hiệu cháy xém, biến dạng, chảy nhựa hoặc mùi khét hay không.

Lưu ý: Không tiếp tục cấp điện nếu motor có dấu hiệu bốc khói, cháy hoặc chập điện.

Bước 2: Kiểm tra tình trạng cuộn dây

Tiến hành tháo motor theo đúng quy trình để quan sát cuộn dây bên trong. Nếu lớp sơn cách điện bị cháy đen, dây đồng đổi màu, biến dạng hoặc có mùi khét rõ rệt thì cuộn dây có khả năng đã bị quá nhiệt, chập vòng hoặc cháy.

Tuy nhiên, cần kiểm tra thêm bằng thiết bị chuyên dụng để xác định chính xác mức độ hư hỏng.

Bước 3: Đo điện trở cuộn dây bằng đồng hồ VOM

Chuyển đồng hồ VOM (đồng hồ vạn năng) về thang đo điện trở (Ω).

  • Đối với motor 3 pha: Đo điện trở từng cặp pha (U-V, V-W, W-U). Nếu giá trị điện trở giữa các pha lệch nhau nhiều (trên 5%), hoặc có 1 pha điện trở bằng 0 (chạm chập) / vô cùng (đứt dây), motor đã bị hỏng cuộn dây.
  • Đối với motor 1 pha: Đo điện trở của cuộn làm việc (chạy) và cuộn khởi động (đề). Nếu không hiển thị điện trở hoặc thông số bất thường so với catalog, cuộn dây đã bị đứt/cháy.

dùng đồng hồ vạn năng đo kiểm tra motor bị cháy

Bước 4: Kiểm tra cách điện cuộn dây

Sử dụng máy đo điện trở cách điện (Megohmmeter) để kiểm tra khả năng cách điện giữa cuộn dây với vỏ motor và giữa các cuộn dây theo yêu cầu kỹ thuật.

Nếu điện trở cách điện thấp hơn mức cho phép, động cơ có nguy cơ rò điện hoặc chạm vỏ. Khi đó cần xác định nguyên nhân và xử lý trước khi đưa motor vào hoạt động.

Bước 5: Kiểm tra trục quay và bạc đạn

Dùng tay xoay trục motor khi đã đảm bảo ngắt điện hoàn toàn. Nếu trục quay nặng, bị kẹt, phát ra tiếng lạo xạo hoặc có độ rơ bất thường, nguyên nhân có thể đến từ bạc đạn, trục hoặc bộ phận cơ khí bên trong.

Tình trạng kẹt cơ khí cũng có thể khiến motor quá tải và nóng lên, dẫn đến cháy cuộn dây nếu kéo dài.

Cách khắc phục motor bị cháy

Tùy theo mức độ hư hỏng, motor có thể được sửa chữa, thay thế linh kiện hoặc quấn lại cuộn dây.

– Trường hợp 1: Motor bị nóng, chưa cháy cuộn dây

Nếu động cơ chỉ nóng bất thường nhưng cuộn dây chưa bị hư hỏng, cần kiểm tra tải vận hành, điện áp nguồn, hệ thống thông gió và tình trạng bạc đạn. Sau đó vệ sinh motor, xử lý các vị trí bị kẹt và điều chỉnh tải phù hợp.

– Trường hợp 2: Motor bị chập hoặc cháy cuộn dây

Khi cuộn dây bị chập vòng, cháy lớp cách điện hoặc hư hỏng nghiêm trọng, cần tháo động cơ để kiểm tra và đánh giá khả năng quấn lại motor. Nếu lõi thép còn đảm bảo, kỹ thuật viên có thể tiến hành tháo dây cũ, vệ sinh stato, quấn dây mới đúng thông số và kiểm tra cách điện trước khi vận hành.

quấn lại motor bị cháy

– Trường hợp 3: Motor bị hư hỏng bạc đạn

Nếu nguyên nhân xuất phát từ bạc đạn, cần thay thế linh kiện phù hợp với kích thước và thông số của động cơ. Đồng thời kiểm tra trục quay, độ đồng tâm và bôi trơn đúng kỹ thuật để hạn chế tình trạng quá nhiệt tái diễn.

– Trường hợp 4: Motor bị hư hỏng nặng

Trong trường hợp động cơ cháy nghiêm trọng, lõi thép bị hư hỏng, trục biến dạng hoặc chi phí sửa chữa quá cao, nên cân nhắc thay motor mới để đảm bảo an toàn và hiệu quả sử dụng lâu dài.

Kiểm tra motor bị cháy cần thực hiện theo từng bước, từ quan sát bên ngoài, kiểm tra cuộn dây đến đo điện trở và khả năng cách điện. Khi phát hiện động cơ có dấu hiệu bất thường, bạn nên ngắt nguồn điện và nhờ kỹ thuật viên kiểm tra thay vì cố gắng khởi động lại nhiều lần. Việc xử lý đúng nguyên nhân sẽ giúp hạn chế hư hỏng và đảm bảo an toàn trong quá trình sử dụng.

Nếu motor điện của bạn đang gặp sự cố như bị cháy, không hoạt động hãy liên hệ ngay với Điện cơ Thanh Lâm để được chúng tôi tư vấn và đưa ra phương án sửa chữa phù hợp nhé.

>> Xem thêm: 7 nguyên nhân Motor chạy yếu và cách khắc phục hiệu quả

5/5 - (2 bình chọn)

Viết một bình luận